Thuý Messegee

Tiểu sử:

Trang thơ của văn thi sĩ Thuý messegee

Mối Tình Đầu

Người ta bảo mối tình đầu bất diệt

Chiếm hồn ta rồi đeo đẳng suốt đời

Dẫu chia lìa mỗi kẻ một nơi

Cứ quay quắt, cứ âm thầm nhung nhớ

Người ta bảo tình đầu hay tan vỡ

Lòng rộn ràng ca khúc yêu thương

Tim bồi hồi  say đắm  vấn vương

Nào ngờ phải có ngày khóc nghẹn

Rồi hai kẻ chia tay không hẹn

Hạnh phúc, đành mong mỏi kiếp sau

Nhung nhớ, đành ngước mắt ngàn sao

Có ai đó cùng ngắm sao không nhỉ?

Ngày qua ngày bình thản trôi không nghỉ

Mối tình xưa sao vẫn giữ trong tim

Người bây giờ có hạnh phúc ấm êm?

Mà ta cứ ngẩn ngơ ngày xưa cũ?

Gặp nhau ngày lá xanh mới nhú

Bao năm qua,  lá vàng úa cuối đời

Rồi một ngày theo cát bụi rong chơi

Hạnh phúc xưa xin một lần chắp lại!


Thuý Messegee

Mùa Hè Năm Cũ


Hè về ve kêu vang
Giọt nắng óng ánh vàng
Trời xanh trong mắt biếc
Chào mây trắng lang thang!
Hè về xuyến xao nhiều
Cây lặng, gió hiu hiu
Trường lớp đà vắng lặng
Nhớ ai những buổi chiều
Nhặt đóa phượng dưới chân
Nâng niu nhớ những lần
Phượng chiếu hồng đôi má
Môi mím chặt, ngại ngần
Gió thổi lá muôn nơi
Mưa đưa hồn chơi vơi
Đời đẩy người muôn ngả
Đánh rơi thuở tuyệt vời
Hè ơi đã về chưa?
Để buổi học chiều mưa
Có dáng đi huyền ảo
Đẹp như cổ tích  xưa


Thúy Messegee



Hây hây gió mát thổi buông lơi

Nhớ đến quê xưa dạ bời rời

Gạo ngọc đồng vàng bao kẻ thỉnh

Ao khô lúa chết chẳng người vời

Thôn quê suốt tháng toàn nghèo kiết

Phố xá quanh năm chỉ khổ ngời

Luyến tiếc thời bình xưa thịnh vượng

Giờ này khốn khó quá ai ơi! 

Thuy Messegee



Thơ lơ cành liễu thả buông lơi

Lác đác người thăm lặng lẽ rời

Vũ trụ bao la đây nhắn gửi

Thiên nhiên tuyệt tác đó xin vời

Lang thang mây cuộn tầng êm ái

Lãng đãng trăng soi ánh đẹp ngời

Se sẽ côn trùng vang khúc tấu

Ân cần hòa giọng gọi: “Người ơi!”

Thuy Messegee


What if you thought of it      

As the Jews consider the Sabbath…

The most sacred of times     

Cease from travel,                 

Cease from buying and selling                

Give up, just for now,                      

On trying to make the world

Different than it is.                          

Sing. Party. Touch only those         

To whom you commit your life.     

Center down.                                  

And when your body has become still,

Reach out with your heart.             

Know that we are connected                  

In ways that are terrifying and beautiful.

(You could hardly deny it now.)     

Know that our lives      

Are in one another’s hands            

(surely, that has come clear.)

Do not reach out your hands.                 

Reach out your heart.

Reach out your words.                   

Reach out all the tendrils

Of compassion that move, invisibly,        

Where we cannot touch.                         

Promise this world your love-                  

For better or for worse

In sickness and in health,      

So long as we all shall live.

Lynn Ungar 3/11/20


Côn Ñaïi Naïn


Bạn ơi hãy nghĩ lúc này

Như người Do Thái trong ngày Sabbath

Ngày thiêng liêng nhất đời ta

Dừng ngay du lịch, mua và bán buôn

Hãy tập từ bỏ đi luôn

Đừng buộc thế giới theo khuôn ta đòi

Hát hò, ăn tiệc, chạm người

Chỉ người yêu dấu cả đời mà thôi.

Tịnh tâm chánh niệm bạn ơi!

Và khi thân đã tĩnh rồi

Hãy đưa tâm huyết ra ngoài thế gian

Chúng ta gắn bó buộc ràng

Thật kinh dị nhưng mang mang nhiệm màu

Không sao phủ nhận được nào

Ta nhờ vào bạn, bạn nhờ ở ta

Đừng đưa tay, hiến tim vàng

Dâng lời nói phải, giăng hàng tơ xanh

Sợi tơ thương mến mỏng manh

Đến được nơi chốn ta đành chịu thua

Cho đời lời hứa thương yêu

Dù khi sung sướng dù khi nghèo nàn

Dù khi khoẻ mạnh an khang

Dù khi bệnh tật hoành hành xác thân

Suốt đời gắn bó thủy chung

Cho đến hơi thở cuối cùng của nhau

Thúy Messegee phỏng dịch 3/19/20

Kính mời quý vị  đọc truyện ngắn của Thuý Messegee

A Bicoastal Perspective



Years ago, I was a Californian.  I loved it there where it is eternal springtime. The sky is blue; the sun bright, warm, and welcoming. The twittering birds wake you up in the morning without fail. You mow your lawn and tend to your roses year round. The lemons on your lemon tree provide lemonade in the summer, adds a tasty zest to your chicken adobo at Thanksgiving gatherings, or help perfect your lemon squares to bring to a Christmas or New Year party. The temperature rarely goes below 30 degrees in the winter or above 80 in the summer. You do not need air conditioning in your home; the unique geography of the San Francisco Bay makes it a natural air conditioner: after a few days of heat, the San Francisco fogs roll in and the temperature drops ten degrees or more. When you plan an event, you can count on it happening. No need to add a qualifier “weather permitting”, because weather is always permitting. The school districts give students a straight winter break of two weeks long, because they do not have to hold back a week to provide for snow days.


California is also a melting pot where peoples from all over the world come to call home. Not too long ago the white population became a new minority, while Asian minorities from China, Vietnam, Japan, Korea, India, Pakistan, Afghanistan, Samoa, the Philippines, etc. together became the new majority, making up 70% of the population. Over thirty years ago I came to California as a refugee. I thought I would be so lonely and lost in this new land. I thought I would stand out as an odd addition to an old, established society.



 Contrary to my fears, I found thousands of others just like me, yanked out of an old country thousands of miles away for one reason or another, thrown together in this new land where everyone was just as new as everyone else, including “the real Americans”, the WASP, who left family history of hundreds of years somewhere in the East Coast or the Midwest to migrate to California in search of an adventure, to look for something different, to start life anew. So we were in it together. We were all newbies soaring in new dreams where the sky is the limit. And all of a sudden my homesickness and my loneliness was gone. Different languages spoken around you harmonize with yours and make it less exotic or outlandish.  Anything goes here. No traditions can bind you. Nothing holds you back. Isn’t that a wonderful, powerful, and liberating feeling?


Then all of a sudden, life took an interesting turn. My company moved its operation and all its employees to Maryland, my family included. Maryland, a state of four seasons, of red brick colonials, of narrow winding roads meandering along small creeks, connecting covered bridges, old churches and cemeteries, of historical sites that mark the fight for independence by the Founding Fathers and the birth of the nation. The demographic make-up of Frederick back in 2005 was 97% white, 1% black, 1% Asian, and 1% other. Talk about culture shock!


I hesitantly merged into the new life, once again. Then I was soon charmed by it. The white, powdery snowflakes transformed the whole world into a magical winter wonderland. The cherry blossoms that form an enchanting pink canopy for blocks and blocks turn my neighborhood into a heaven on earth in springtime. The trees that turn a hundred different colors in autumn tug at my heart by their sheer beauty.



The lack of diversity gives me more opportunities to introduce my old country and my culture; people are eager to know about them. While I appreciate the liberal social welfare programs in California to assist new immigrants, I admire the focus and public funding Maryland reserves for its school system and the quality education my daughter receives here. Yes, in California, and only in California,  you can have the luxuries of Little Saigon where, if one chooses, one can just shut out the American life out there to eat only Vietnamese foods, speak only Vietnamese, buy only Vietnamese groceries, go to Vietnamese doctors, dentists, drycleaners, hairdressers, etc. On the other hand, had I not moved to Maryland, I would not have been able to do the following: meet with a lobbyist for the first time in my life, get seasonal tickets to Shakespeare plays, find a school district that has its own foreign student office that assisted my niece from Vietnam to obtain a high school student visa, find a tutor in the Slovak language for my daughter, who was going to Slovakia for a year of foreign exchange, etc. I heartily and enthusiastically grabbed those unique opportunities the East Coast offers to make my life richer and more interesting.


Over the years, I gradually “double up” on important things in my life. I adopted the United States as my new country in addition to Vietnam, my old country. I became bilingual and bicultural. I speak two languages, practice multiple cuisines, celebrate two sets of holidays and two New Years. And now I have also become bicoastal, loving the liberal West Coast but also embracing the established way of life from the East Coast.


Almost every summer we “go home” to California to visit with friends and neighbors who never give us up. At each farewell to return to Maryland, my daughter usually became quite emotional. She said, “Mom, I still feel like California is still our home. I am happy we are going home in the East Coast, but I feel sad leaving the West Coast too.” And I looked at her tenderly, “Yes, isn’t it wonderful that we can call both places home?”


Cảm Nhận Của Kẻ “Hai Quê”


Nhiều năm trước đây tôi là dân Cali. Tôi thật yêu nơi này, xứ sở của mùa xuân vĩnh cửu. Trời xanh trong, nắng sáng ấm áp luôn đón chào mọi người. Chim chóc ríu rít trên cành đánh thức ta dậy mỗi buổi sáng không bao giờ vắng mặt. Bạn cắt cỏ và chăm sóc vườn hồng quanh năm. Những trái chanh chín mọng trên cành cung cấp nước chanh giải khát vào mùa hè, thêm hương vị cho món gà hầm adobo vào lễ Tạ Ơn, và làm cho những miếng bánh tẩm chanh vuông vắn trở nên tuyệt vời trong những bữa tiệc Giáng sinh hay Tân Niên. Nhiệt độ ít khi xuống thấp hơn 30 độ F trong mùa đông và ít khi lên cao hơn 80 độ vào mùa hè. Người ta không cần gắn máy lạnh trong nhà: khung cảnh địa lý tự nhiên của vùng vịnh San Francisco biến nó thành một hệ thống điều hòa thiên nhiên: sau vài ngày nóng khó chịu là những cuộn sương mù lại tiến vào bao phủ mọi nơi, và nhiệt độ lập tức hạ xuống khoảng 10 độ ngay. Khi bạn dự định một chương trình gì đó, bạn không cần phải chêm vào câu lưu ý quen thuộc ở vùng lạnh: “nếu thời tiết cho phép”, vì thời tiết lúc nào cũng “cho phép” cả. Học khu trong vùng cho học sinh nghỉ mùa đông hai tuần rộng rãi thoải mái, họ không phải giữ lại một tuần dự trù cho những ngày phải đóng cửa trường vì tuyết giá.


Cali cũng là một nồi thập cẩm (melting pot) có rất nhiều sắc dân từ mọi nơi trên thế giới đến nhận nơi này làm quê hương. Cách đây ít lâu dân da trắng vùng Vịnh (Bay Area) đã trở thành nhóm thiều số mới, trong khi những sắc dân Á châu thiểu số từ Trung quốc, Việt nam, Nhật, Đại hàn, Pakistan, Afghanistan, Samoa, Phi luật tân, v.v. cộng chung lại chiếm đa số, khoảng 70% dân số.


Hơn 30 năm trước tôi đến Ca li với tư cách tỵ nạn. Tôi ngại rằng tôi sẽ rất cô đơn lạc lõng trên đất mới này. Tô sợ rằng tôi sẽ nổi bật trong đám đông, giữa một xã hội đã ổn định lâu dài. Trái với nỗi lo sợ của tôi, tôi thấy chung quanh mình hằng tram, hằng nghìn người khác cũng như mình, bị bật ra khỏi quê nhà cách đây hằng nghìn dặm vì đủ mọi lý do, rồi nhập chung vào nhau trong xứ sở mới mẻ này, nơi mọi người ai cũng “mới” như ai. Ngay cả những người Mỹ truyền thống được gọi là WASP (1) đã rời bỏ lịch sử giòng họ hằng trăm năm từ đâu đó ở miền Đông hay Trung tây cũng vây, họ đến Cali tìm kiếm phiêu lưu mạo hiểm, tìm một điều gì mới mẻ, hay để lập lại cuộc đời. Và rồi tất cả chúng tôi sống cùng nhau tại Cali. Chúng tôi là những cư dân mới bay bổng với những giấc mơ mới lên đến tận trời xanh. Thế rồi tự nhiên nỗi nhớ nhà và sợ cô đơn của tôi vụt tan biến. Nhiều ngôn ngữ mới lạ vang lên chung quanh và hòa lẫn với tiếng Việt của tôi khiến cho nó không còn lạ lẫm và kỳ cục giữa xứ người nữa. Ở đây mọi thứ đều được chấp nhận. Không có truyền thống lâu đời nào bó buộc bạn. Chẳng gì cản trở bạn. Thật là một cản giác thần tiên, mạnh mẽ, và phóng khóang, phải không bạn?


Thế rồi, một cách bất thần, cuộc đời tôi lại rẽ sang đường khác. Công ty tôi dời cơ sở và nhân viên sang Maryland. Maryland, nơi có bốn mùa xuân hạ thu đông, có những ngôi nhà kiểu thuộc địa (colonial) xây bằng gạch đỏ, những con đường nhỏ quanh co vòng quanh các con suối nhỏ, nối liền những chiếc cầu cổ có mái phủ che, những nhà thờ và những nghĩa địa nhỏ lâu đời, những địa danh ghi dấu chiến tranh giành độc lập bởi tổ tiên lập quốc và sự ra đời của một quốc gia mới. Lúc tôi mới sang, thành phố Frederick nơi tôi dọn đến có thành phần dân chúng 97% da trắng, 1% da đen, 1% Á châu, và 1% những chủng tộc khác. Thật là một tương phản trái ngược!


Một lần nữa, tôi lại ngập ngừng rón rén hòa nhập vào cuộc sống mới. Thế rồi tôi bị “hớp hồn”. Những hoa tuyết trắng như bột mịn biến cả thiên nhiên thành một xứ thần tiên mùa đông. Những cây hoa anh đào châu đầu vào nhau làm thành một vồng rực hồng hết dãy này đến dãy khác biến xóm tôi thành một tiên cảnh dưới thế vào mùa xuân. Những cây cao khoác lên trăm màu sắc lộng lẫy mùa thu khiến lòng tôi chùng lại bởi vẻ đẹp huy hoàng của chúng.


Sự kém đa dạng của vùng này tạo cho tôi nhiều cơ hội giới thiệu quê hương và văn hóa xưa của mình vì mọi người ưa thích được biết đến. Mặc dù tôi quý những chương trình xã hội hào phóng giúp đỡ người tỵ nạn ở Cali, tôi cũng ngưỡng mộ sự quan tâm và nền giáo dục có chất lượng cho con tôi ở Maryland. Đúng là chỉ ở Cali người ta mới có được những ưu đãi tuyệt vời ở vùng Little Saigon. Tại đó nếu bạn muốn, bạn có thể quay lưng với cuộc sống Mỹ bên ngoài để chỉ ăn thức ăn Việt, chỉ nói tiếng Việt, đi chợ Việt, đi bác sĩ, nha sĩ, tiệm giặt ủi, làm tóc tại các dịch vụ của người Việt. Ngược lại, tôi sẽ mất cơ hội làm được những điều sau đây từ khi dọn sang Maryland: tiếp xúc với một người vận động chính trị (lobbyist) bằng xương bằng thịt, mua vé dài hạn xem kịch Shakespeare, ở học khu có riêng văn phòng lo giấy tờ cho học sinh ngọai quốc để đón cháu gái tôi sang học chương trình trung học ở đây (2), tìm được cô giáo  tiếng Slovak để kèm cho con tôi ít tháng trước khi cháu đi chương trình trao đổi học sinh quốc tế tại Slovakia. Tôi sốt sắng hứng khởi nắm bắt những cơ hội hãn hữu này tại miền Đông để cho đòi sống ngày một phong phú đáng yêu hơn.


Từ ngày sang Mỹ, tôi được “hưởng đúp” nhiều khía cạnh quan trọng trong đời sống. Tôi nhận Mỹ làm quê hương thứ hai nhưng vẫn giữ Việt nam, đất mẹ thân yêu trong tim. Tôi nói hai thứ tiếng, sống trong hai nền văn hóa, nấu ăn nhiều món quốc tế, ăn hai cái Tết hằng năm, và sinh hoạt hai bộ lễ lạc: lễ Tạ Ơn Mỹ, lễ trung thu Việt nam, v.v.  Và bây giờ tôi lại trở thành “một cảnh hai quê” giữa miền Tây và miền Đông nước Mỹ. Tôi yêu quí miền Tây phóng khóang nhưng cũng ấp yêu miền Đông cổ kính.


Hầu như mỗi năm chúng tôi đều “về quê” tại Cali để thăm viếng bạn bè và láng giềng cũ, những người thân thiết chưa bao giờ chịu “từ” chúng tôi. Mỗi lần từ biệt để quay lại Maryland, con gái tôi thường hơi “mít ướt”. Nó bảo: “Mẹ ơi! Sao con vẫn thấy Cali như là nhà của mình. Con thấy vui trở về miền Đông, nhưng con thấy buồn buồn phải rời xa miền Tây.” Tôi nhìn con trìu mến: “Đúng vậy con ạ, ta có được hai quê nhà là một điều thật tuyệt vời!”


Thúy Messegee


  • WASP: White Anglo-Saxon Protestants, những nét tiêu biểu của người da trắng” giòng giống da trắng Anglo Saxon, theo đạo Tin lành.

  • trong vùng này có nhiều gia đình nhân viên ngoại giao từ các tòa đại sứ đến làm việc và cư ngụ nên học khu có riêng một văn phòng hỗ trợ giấy tờ cho học sinh ngoại quốc.

Những Người Phụ Nữ Việt Bốn Phương


Tháng 9 năm 2016, bốn người bạn chúng tôi từ Boston, Massachusetts, Austin, Texas, Potomac, Maryland, và Sài gòn, Việt nam, cùng nhau lên đường đến Berlin, Frankfurt, Mainz ở Đức  và St. Barthelemy ở Thụy sĩ để hội ngộ với những người bạn bên ấy sau hơn 40 năm xa cách. Ngày cùng nhau đi học ở VN, tất cả có hoàn cảnh sống và nếp sinh hoạt rất giống nhau: cha mẹ nuôi cho ăn học, cố gắng chăm, ngoan, vâng lời, đạt điểm tốt, thi đậu các kỳ thi, v.v. Ngày nay chúng tôi đã qua một đời sinh sống làm việc tại ba lục địa, bốn quốc gia, năm ngôn ngữ. Hỏi nhau rất nhiều câu hỏi. Chuyện gì xảy ra từ ngày chúng mình tạm biệt mái trường xưa? Bạn lên trường đại học nào? Ngày 30 tháng tư ở đâu? Sau đó thì sao? Và nhất là: gặp chàng khi nào? Duyên bén tại đâu? Kể lại tình sử cho nghe đi, v.v.


Thế rồi tâm sự tuôn tràn…


Xin ghi lại vài mẩu chuyện nho nhỏ, riêng tư, nhưng cũng phản ảnh nếp sống của những người phụ nữ Việt ngày nay đang tứ tán khắp nơi trên thế giới.


Berlin – dân du học ở lại Đức

Chị bạn ở Berlin học giỏi nhất lớp, sau khi đỗ tú tài thì đi Đức du học vì đã có hai anh lớn đang học ở đó. Chàng là sinh viên năm cuối sắp ra trường, thấy cô sinh viên năm nhất xinh đẹp giỏi giang vừa sang là để ý. Tôi nghe kể chuyện cười cười hỏi: “Sao anh giỏi quá vậy, qua mặt được ‘hai ông thần canh cửa’ để tiến tới chinh phục người đẹp trong lâu đài?” Chị bạn cười ngất: “Cửa nẽo có ai canh đâu? Hai ông anh còn lo chạy theo người đẹp của mấy ổng. Một ông đang cua bà ở tận bên Pháp nên chạy hụt hơi”. Thì ra vậy, người xưa đã nói hay không bằng hên! Hai vợ chồng chị bạn đã tiếp nối truyền thống tốt đẹp giữa hai trường trung học nam và nữ lớn nhất Sài gòn ngày ấy, trai Pétrus Ký, gái Gia Long.  


Hai anh chị “hợp đồng tác chiến” tiếp khách rất nhịp nhàng, sáng đãi ăn sáng kiểu Đức, giới thiệu các loại bánh mì và xúc xích, ban ngày đưa khách đi chơi đây đó, anh thuyết minh ngọn ngành, chị chụp ảnh chu đáo, tối về sì sụp bát phở, bát hủ tíu đầy hương vị quê hương do chị nấu, anh bày bàn và dọn dẹp rửa bát.


Ngày nay anh chị đã về hưu trong công việc chính của mình. Chị còn giữ một việc bán thời gian cho vui, dạy hai lớp đại học về kỹ năng mềm (hùng biện, tranh luận, thương thuyết, giao tiếp, v.v.), những kỹ năng rất bổ ích để bổ sung cho kiến thức chuyên môn, bất luận ngành nghề gì. Chị từng về VN dạy thiện nguyện các lớp này nhưng hiện nay đã thôi. Chị kể có lần ra một đề tài thảo luận cho các em sinh viên VN “Tại sao chúng ta cần học hỏi suốt đời?” Chị quay ra bảo nhóm chúng tôi suy nghĩ rồi trả lời. Bọn tôi cố nặn ra: vì thế giới thay đổi không ngừng, không luôn luôn học hỏi là sẽ bị lỗi thời; vì kiến thức học được trong trường là hữu hạn, mà thế giới là mênh mông vô hạn, nên ta học ở trường không đủ mà luôn phải bổ sung và cập nhật kiến thức; vì thế giới ngày càng toàn cầu hóa, nên ta phải học từ các nước đối tác để làm ăn đa quốc gia, v.v. Chị bạn gật gù, rồi cười cười kể rằng các em sinh viên VN của chị, kể cả những em giỏi trong lớp, đều trả lời là “ta phải học mãi vì Bác Hồ đã dạy như thế!”.


Hai anh chị có một con gái, để con sống theo sở thích tự do của cháu chứ không ép vào khuôn khổ khoa bảng, sự nghiệp theo truyền thống VN. Cô con gái có theo bố mẹ về thăm VN và ở lại dạy Anh ngữ thiện nguyện một thời gian.


Frankfurt – chồng du học, vợ sang đoàn tụ


Chị bạn ở Frankfurt rất nhanh nhẩu tháo vát, miệng bằng tay, tay bằng miệng. Anh chị có cơ sở làm ăn tại Đức và cả tại VN, nên hai ông bà “đằng vân giá vũ” đi đi về về xoành xoạch. Con người làm ăn mau mắn, quyết định nhặm lẹ. Từ Mỹ đánh mail sang Đức nhờ chị tìm vé xe lửa đi từ Berlin về Frankfurt thăm chị ngày đó tháng đó. Năm phút sau chị mail ngay cho biết có chuyến đi 11 giờ sáng ngày đó, có được không. Ừ, được. Chị đánh mail hỏi tiếp có muốn trả thêm vài đồng để chọn ghế ngồi chung với nhau hay không? Ừ! Nhất định phải ngồi chung, kẻo mẹ mìn bắt. Xong ngay, trong vòng 15 phút đã có vé, và chị yêu cầu công ty xe lửa gửi vé về địa chỉ chị bạn ở Berlin, để ở đó giữ dùm, sau khi khách viếng Berlin là có sẵn vé cầm đi tiếp xuống Frankfurt thăm chị. Thật là hữu hiệu!


Chàng là nam sinh trường trung học kỹ thuật Cao Thắng, đến nhà bạn chơi thấy cô nữ sinh hàng xóm dễ thương nên sinh lòng cảm mến. Duyên vừa bén thì chàng đi Đức du học. Rồi tháng tư 1975, chẳng biết có còn gặp được nhau không. Vừa có đợt chính phủ cho phép sinh viên Việt kiều về thăm nhà là chàng bay về ngay, và hai anh chị làm lễ thành hôn trong những ngày đầu đổi đời. Hai bên đều nghèo rớt mồng tơi, thuê chiếc taxi làm xe hoa đưa cô dâu về nhà chồng.


Sang đoàn tụ bên Đức chị sinh bé trai đầu lòng. Anh còn đi học nên hai người chẳng có tiền. Chính phủ trợ cấp chị đi học tiếng Đức. Bận con mọn nên chị chẳng dám có tham vọng trở lại chuyên môn. Nghe người quen rủ rê làm nhà hàng, chị bỏ một tuần sang Bỉ học nấu nướng quản lý với người quen, rồi về Đức … mở một tiệm ngay tắp lự! Anh ra trường đi làm chuyên môn, chị đầu tắt mặt tối trông coi nhà hàng, con ở nhà thằng lớn trông con bé, tối về thì chúng đã lăn ra ngủ. Sau có dạo phải gởi con sang ông bà nội và cô chú bên Mỹ nuôi vài năm. 


Nhờ Trời thương nên từ một nhà hàng sinh sôi nảy nở ra bốn tại các vùng chung quanh. Hiện nay thì đã rút gọn lại còn một. Quán Văn ở tại một địa điểm tốt trong Frankfurt, giống như một villa xưa, bên trong trang trí trang nhã với những bức tranh VN, chung quanh có vườn trồng cây to, bàn đặt dưới gốc cây, thắp đèn màu thơ mộng. Thời gian chúng tôi ghé thăm, đường phố trước mặt đang bị đào xới để đặt đường metro, nhưng khách quen vẫn lặn lội tìm đến ngồi đầy nhà hàng. Chúng tôi được đãi những món đặc sản không có trong menu như đậu hũ chiên xả, cá hấp, canh rau dền, rau cần xào thịt bò… Tuyệt vời! Chị tự hào có được những người giúp việc cần mẫn, tháo vát, và lương thiện. Anh chị đối đãi nhân viên hết lòng, nên có thể tin cậy giao phó mọi việc để hai ông bà chạy đây chạy đó, từ Đức về VN rồi quay lại.


Trong thời gian tiếp bạn, chị thuê xe van 7 chỗ ngày ngày vừa chở bạn đi shopping, viếng thăm các thắng cảnh, đồng thời gọi về điều quân khiển tướng, mua sắm tiếp liệu cho nhà hàng. Chị mổ đầu gối hai năm trước nhưng đến nay đi lại vẫn còn hơi khó khăn. Những ngày đưa bạn đi chơi chị uống thuốc chống đau để có thể cùng bạn “xông pha sông núi”. Anh vẫn đang đi làm tỉnh xa, cuối tuần mới về nhà.


Trong khi cha mẹ cặm cụi gây dựng tài sản, cậu con trai tốt nghiệp ở Đức và Mỹ, bỏ job chính qui, cùng vài người bạn lập một tổ chức thiện nguyện giúp đỡ người nghèo tại VN. Con gái lập gia đình và làm việc tại Mỹ. Gia đình 6 người sống tại 3 quốc gia.


Mainz – dân vượt biên đường bộ


Chị bạn cùng tôi gắn bó với nhau suốt cả thời gian đi học: cùng chung trường tiểu học Đồ Chiểu, trung học Gia Long, đại học Văn Khoa. Tên hai đứa cũng trùng họ, trùng chữ lót, và suýt nữa thì trùng tên, chỉ khác nhau cái dấu, một đứa dấu sắc, một đứa dấu huyền, Nguyễn thị Thúy và Nguyễn thị Thùy. Thế mà sau 1975 ít lâu thì hai đứa mất tin nhau. Bạn nghỉ học đi làm vì bố mất, nhà có mẹ yếu đuối và một đàn em nhỏ, tôi vẫn ở lại trường. Chị nỗ lực tìm một chỗ đứng trong chế độ mới, trở thành phóng viên và nhà báo có tay nghề vững chắc. Một đồng nghiệp cảm mến và theo đuổi, một đám cưới đơn giản hơn cả đơn giản diễn ra, tiệc cưới chỉ đãi khách nước trà và bánh ngọt, tiêu chuẩn của thời đó.


Ít lâu thì cơm không lành, canh không ngọt. Nguyên mâm cơm hất đổ xuống đất, bát chén vỡ loảng xoảng, con bé con chạy núp vào góc cửa ôm mặt khóc. Chị bế con về nhà mẹ. Rồi tìm đường vượt biên. Chị để con lại nhà cho bà ngoại trông, theo người tổ chức xuống tỉnh chờ ngày ra “cá lớn”. Đêm nằm nhớ con quá lại chạy về, bỏ chuyến đi. Lần sau chị nhất định mang con theo cùng. Để tránh nguy hiểm, hai mẹ con đi “du lịch” theo tour, bay sang Đông Đức. Đến phi trường thì lẻn tách ra, bắt liên lạc với người tổ chức, vượt rừng chạy sang Tây Bá linh, nhập trại tỵ nạn. Từ đó “gà mái nuôi con” tại Mainz, một thành phố nhỏ cách Frankfurt 30 phút. Có lần chủ cắt chị làm ca đêm. Chị nấu sẵn bữa ăn tối, dặn con ở nhà ăn cơm rồi học bài. Khuya về thấy con bé nằm úp mặt ngủ bên mâm cơm không động đến, nước mắt chảy hoen mi. Hôm sau chị nghỉ việc, chấp nhận đói thì đói.


Con bé học hành thông minh giỏi giắn, được học bỗng đi học các chương trình quốc tế từ lớp 9, sau đó sang học tại Anh, rồi đại học UCLA tại Mỹ, về làm luận án tại Leipzig, hiện nay định cư tại Sydney vì chồng dạy đại học ở đó. Mẹ con cách trở một đại lục và một đại dương.Chị vẫn ở căn hộ cũ, thỉnh thoảng skype với con. Khi con rể dạy thỉnh giảng tại các nước Âu châu thì hai vợ chồng ghé về Đức thăm mẹ.  Chị vẫn theo nghiệp viết văn, đoạt giải thưởng “Viết về Nước Mỹ” của Việt Báo, xuất bản sách truyện ở Sài gòn được best seller. “Cơm áo không đùa với khách văn”, sinh sống và sáng tác ở Đức, lãnh tiền nhuận bút VN, cái nghiệp của con tầm nhả tơ!


St. Berthelemy – tang bồng hồ thỉ khắp 5 châu


Các anh chị lớn của chị đã đi du học, 4 người đầu bên Pháp, anh thứ 5 tại Mỹ. Hồ sơ du học của chị đã hoàn tất sau khi đậu tú tài, nhưng chị không muốn đi, ở lại học trường Nha Sàigòn. Thế rồi cái số “xuất ngoại” cũng vận vào chị. Trước ngày 30 tháng tư, mọi người tìm đường di tản, bố mẹ gửi chị và cậu em út cho ông bác dẫn đi, cả nhà sẽ liệu sau. Sang Mỹ chị tá túc với ông anh còn đang diện sinh viên, chưa có công ăn việc làm. Hai anh em đi bê phở tại một nhà hàng Việt. Ông anh lớn bên Pháp gọi bảo sang anh giúp cho đi học. Chị ở nội trú tại trường Nha ở tỉnh xa, ngày nghỉ thỉnh thoảng về nhà anh, nhưng bà chị dâu tỏ vẻ không vui vì phải cưu mang cô em chồng.


Chàng là học sinh trường Taberd, du học Thụy sĩ trước đó vài năm, đã ra trường và thành danh. Mối tình lưỡng quốc diễn ra, chàng đều đặn “vượt biên” từ Thụy sĩ sang Pháp đi thăm người đẹp, đến khi nàng vừa ra trường là rước nàng dìa dinh ngay lập tức.


Sau khi thành hôn, anh chị về St. Berthelemy, một làng nhỏ cách Lausanne 10 mười phút, diện tích 4 cây số vuông, dân số 800 người, mua đất dựng nhà và khởi nghiệp. Anh đón xe lửa lên làm việc tại Genève cách đó 1 tiếng, chị mở phòng răng tại nhà. Đời sống Thụy sĩ rất cao, thuê người đến nhà lau dọn trả 40 francs Thụy sĩ một giờ (khoảng hơn 40 USD) nếu thuê chui, hay đến 70 francs một giờ nếu thuê từ công ty dịch vụ. Tiền kiếm được tại Thụy sĩ mang ra nước ngoài tiêu xài thoải mái. Hai vợ chồng đi du lịch hằng năm, tìm những trải nghiệm độc đáo như leo Kim tự tháp Ai cập, cưỡi lạc đà, viếng Maroc, cưỡi đà điểu, ngủ lều trong chuyến safari để ngắm cận cảnh thú hoang dã tại Phi châu, tất cả Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Á, Úc, Phi đều đặt chân đến v.v.


Ngày xưa bạn mình nhu mì ít nói, nay gặp lại thấy linh hoạt rành rẽ, chu đáo sắp đặt mọi việc. Bạn tổ chức đón khách từ khi kế hoạch hội ngộ mới được bàn đến cả năm trước, nên ký cóp tích trữ được nhiều phiếu giảm giá siêu, bớt đến nửa giá, để đưa bạn đi ở khách sạn, ăn nhà hàng. Trong một tuần tiếp bạn, chị đưa đi chơi hết 8 trong 10 nơi nổi tiếng cần biết đến tại Thụy sĩ, khi thì viếng thủ đô, lúc ra hồ, thăm lâu đài, thành cổ, đủ cả. Đi chơi đâu khách cũng được tự do thoải mái ngắm cảnh, vì ông chủ cùng bà chủ đã chụp cho tất cả những ảnh đáng chụp, khi thì quay cả video, đến ngày ra về mỗi người được một đĩa CD mang về với mấy trăm ảnh chụp anh đã sang cho.


Hai con gái đã hoàn tất bậc đại học 8 năm, làm việc và sống với bạn trai tại tỉnh, thỉnh thoảng đưa bạn trai về thăm bố mẹ để được ăn cơm VN. Anh chị dùng thời gian hưu đi du lịch, góp tay vào các sinh hoạt đoàn thể, thiện nguyện trong vùng.


Việt nam – giỏi việc nước, đảm việc nhà


Sau khi tốt nghiệp trung học, bạn thi đậu vào đại học sư phạm Sài gòn. Năm đầu tiên nam nữ học chung sau 7 năm “tu kín” tại trường nam và nữ riêng biệt, chàng và nàng gắn bó với nhau ngay tức thì. Lại cũng trai Pétrus Ký, gái Gia Long. Mối tình suốt 4 năm đại học kết thúc bằng đám cưới ngày tốt nghiệp. Được mời dự đám cưới đầu tiên của bạn bè, mình không kềm được tò mò: “Sao nó còn bé ranh như mình mà gan góc thế nhỉ, dám … lấy chồng!” Rồi nhìn căn nhà to đùng bên chồng, nhìn đại gia đình bên chồng đông đúc bố mẹ anh chị em, sao thấy thương cho thân bé bỏng của nó quá!


Ấy thế mà qua bao thập kỷ, bạn vẫn ở cùng mái nhà với gia đình chồng, tam đại đồng đường, phụng dưỡng bố mẹ chồng hết mực, hòa thuận với anh chị chồng và các cháu, cho đến khi hai cụ qui tiên.


Cái nền thầy cô đã rèn luyện cho suốt 7 năm trung học, lúc nào cũng làm việc cần mẫn, cố gắng học hỏi vươn lên, không thoả hiệp với cái xấu, đã giúp bạn ngày càng thăng tiến trong nghề nghiệp. Chị lên chức trưởng ban, phó hiệu trưởng, rồi hiệu trưởng một trường cấp 3 lớn tại Sài gòn. Thời gian bạn làm hiệu trưởng, trường ra sức “gò” cho các em của trường năm nào thành tích tốt nghiệp phổ thông cũng không thua gì trường chuyên như Lê Hồng Phong, đưa trường vào hàng top của TP HCM.


Gặp lại sau 40 năm, thấy bạn vẫn vẹn toàn công dung ngôn hạnh theo truyền thống các cụ dạy cho phụ nữ ngày xưa. Lúc nào cũng trang điểm cẩn thận, quần áo trang nhã, lời ăn tiếng nói chừng mực, hay có những săn sóc kín đáo tế nhị đối với bạn bè. Mình cười thầm, nghĩ bụng chắc là đã quen chăm sóc ông xã ở nhà, nay không có chàng bên cạnh thấy nhớ quá bèn lôi bạn bè ra chăm sóc cho đỡ ghiền vậy! Bạn cũng “nữ nhi” hơn dân “Tây” bọn mình, chân yếu tay mềm nhất trong bọn, không tự khuân vác được phải nhờ đến cơ bắp của… các bạn gái khác, không tham dự những trò chơi hơi mạo hiểm như ngồi ghế dây cáp treo đi từ đỉnh đồi xuống bờ sông.


“Người Việt” sống giữa “bọn Tây” chúng tôi vẫn phải nấu nước sôi cẩn thận để uống mặc dù chính phủ địa phương bảo đảm nước từ vòi uống hợp vệ sinh, và chủ nhà cũng uống thẳng từ vòi. Khi đi ăn ngoài thì chỉ thủ món pizza, spaghetti, hay chicken nuggets chứ không muốn thử món lạ địa phương, nên bị chế là ăn uống như con nít. Phòng thuê ở ban đêm gần bờ hồ có  gắn chìa khóa sẵn tại ổ khóa để tối vặn khóa vào, sáng vặn mở ra cho tiện. Bạn cẩn thận rút ra cất vào trong, vì ở VN đã có cảnh trộm đập mạnh vào cửa để chìa khóa rơi xuống đất rồi dùng cây khoèo ra ngoài. Cẩn thận hơn, bạn bê hai ghế chặn cửa, một cái đứng, một cái nằm dài bên trên, trên cùng lại để…một tấm thớt! Kẻ gian mà đẩy cửa vào là sẽ bị hệ thống báo động dân phòng lên tiếng xủng xoẻng ngay! Mình sống bên này quen thói tự do lơ lỏng, không ngờ người bên nhà bây giờ lại hay đề cao cảnh giác như thế. Mình thấy buồn cười, nhưng thôi, để cho bạn mình được ngon giấc ban đêm. Sau này về kể chuyện, mọi người la ối a: “Giời ạ, nửa đêm mà cháy nhà, quýnh quáng không tìm ra chìa khóa thì chết thiêu cả lũ đấy!”


Vì lập gia đình trước các bạn trong nhóm nên hai anh chị đã có đủ cháu nội cháu ngoại. Thế hệ sau đã “hội nhập” với thế giới nên không còn mặn mà với truyền thống tam đại đồng đường như thời trước. Hai anh chị sẽ định cư nơi hai con đang sinh sống và làm việc, dự định sẽ mua một nhà nhỏ ở gần cạnh.  


Người Việt toàn cầu – Tây và Ta


Đến khi gặp lại bạn VN, tôi mới nhận thấy bọn “Tây” chúng tôi đã thay đổi nhiều qua năm tháng.


Chúng tôi độc lập trong cách suy nghĩ và làm việc, mạnh dạn tự lo lấy mọi việc, tranh luận tay đôi trên cơ sở lý luận và hiểu biết chứ không khép nép núp bóng tùng quân. Chúng tôi tự mua vé cho chuyến đi, tự sắp xếp mọi thứ cần mang theo, đến đâu tự xem bản đồ dò đường, tự hỏi đường khi cần thiết. Có phải chúng tôi không còn là người phụ nữ Việt cổ truyền? Có thể! Chúng tôi có quá tiến bộ để mất đi nữ tính của mình? Tôi không nghĩ như vậy. Các ông xã bên này cũng tin tưởng vào sự độc lập và mạnh mẽ của người vợ, trông cậy vào sự chia sẻ việc nhà, nuôi dạy con cái, đóng góp tài chính vào ngân quỹ gia đình, hợp tác bình đẳng, cùng nhau đồng hành trên đường đời. Bọn “Tây” chúng tôi sống hồn nhiên như thế và thấy hạnh phúc trong bình đẳng, không thấy mình đánh mất tính cách người phụ nữ Việt khi “lỡ quên” câu “phu xướng phụ tùy” của người xưa.


Bọn “Tây” chúng tôi cũng quen nghĩ sao nói vậy, nói thẳng nói thật, không vòng vèo quanh co. Gặp lại bạn xưa mới “chợt nhớ” người Việt cổ truyền thường tế nhị khéo léo hơn, và có lẽ mình hơi quá bộp chộp ồn ào. Sorry! Chợt tự cười thầm, biết đâu mình mà ở lại VN lấy chồng thì không khỏi lại “vào mồng ba, ra mồng bẩy” vì không biết dịu dàng nhường nhịn. Nguy to!


Tây hay Ta, chúng tôi đều có chung một điểm xuất phát và hội tụ: mái trường thân ái ngày xưa. Dù sau ngày ra trường đã theo nhiều ngả đường: du học phương trời xa hay vào đại học quốc nội, dù ra đời rong ruổi nhiều ngả rẽ khác nhau, chúng tôi không bao giờ quên thầy cô và bạn bè cũ, lúc nào cũng ấp ủ kỷ niệm thân thương dưới mái trường xưa. Và mỗi bận tái ngộ là cứ “năm canh dài thức đủ năm canh” để cùng nhau ôn chuyện trường xưa lớp cũ.


Ôi, cái tình bạn gái mãi mãi gắn bó bền chặt!


Thúy Messegee

Cung thị Lan uploaded on June 01,2020 and updated August 19,2020, Dec 22,2020

June 1, 2020