Phú ơi, không phải chỉ riêng PHÚ mà với Cô, dù tuổi đời cô cháu mình cách biệt cả hơn nửa Thế kỷ, những ngày Thơ ấu vẫn là thời gian đẹp nhất. Tâm hồn mình còn nguyên vẹn những tình cảm trong suốt như pha lê, chưa bị ảnh hưởng bụi thời gian làm mờ đi một chút xíu nào. Những cảm xúc của tuổi thơ thật tinh túy, vẹn tuyền và đẹp vô cùng.
Mời quí vị dạo chơi trong khu vườn tuổi thơ của VÕ PHÚ, với ngào ngạt hương thơm của những trái bắp vừa nấu chín.
Thân mến
Hồng Thủy
VƯỜN BẮP SAU NHÀ BA MẸ
CHO TÔI TRỞ VỀ TUỔI THƠ
Sáng nay, một buổi sáng tưởng chừng rất bình thường, nhưng lại “không bình thường”… 🙂
Bảy giờ rưỡi, tôi lái xe đến Costco để thay lốp. Sau khi giao xe lại cho người ta, tôi không vội vàng gọi Uber hay người nhà đến đón mà thong thả đi bộ về nhà ba mẹ. Từ Costco về đến nhà ba mẹ khoảng 30 phút đi bộ. Một đoạn đường không quá xa, nhưng sáng nay lại vô tình trở thành một chuyến đi “ngược dòng thời gian.”
Có những lúc trong cuộc đời, chúng ta không cần một chuyến đi thật xa để tìm lại những điều đã qua. Đôi khi chỉ cần một con đường quen, một mùi hương cũ, hay một hình ảnh rất đỗi bình thường cũng đủ mở cánh cửa ký ức, đưa ta trở về với những năm tháng tưởng chừng như ngủ quên trong ta.
Về đến nhà ba mẹ, trong lúc chờ xe thay lốp, tôi bước ra vườn, phía sau nhà. Vườn nhà ba mẹ mùa này với những luống rau, những cây trái như mướp, khổ qua, bí đao… và những điều thân thương mà chỉ cần nhìn thấy thôi cũng khiến lòng người dịu lại. Rồi, tôi đi qua những hàng bắp đã già với những ngọn bông (cờ) thẳng tắp.
Không hiểu vì sao, hình ảnh những trái bắp nằm nép mình sau những chiếc lá xanh lại khiến lòng tôi chùng xuống. Tôi đưa tay bẻ từng trái bắp, và ngay lúc ấy, một khoảng trời ký ức bỗng nhiên ùa về.
Tôi thấy lại mình của những năm tháng xa xưa, một mình đứng giữa miền ký ức, nơi những cánh đồng, những rẫy bắp và những con đường đất của Lương Sơn, Cát Lợi bỗng hiện về rõ ràng đến lạ. Có những kỷ niệm tưởng rằng đã ngủ yên theo năm tháng, vậy mà chỉ cần một hình ảnh, một mùi hương hay một thoáng nhớ về những trái bắp luộc nóng hổi, cả một khoảng trời tuổi thơ lại ùa về, nguyên vẹn như chưa từng cách xa.
Tôi sinh ra ở thành phố biển Nha Trang, nơi có biển xanh, cát trắng và những con đường đầy nắng. Nhưng sau năm 1975, cuộc sống gia đình tôi có nhiều thay đổi. Mẹ tôi bị nhà trường cách chức vì có chồng là sĩ quan “ngụy”. Từ một người làm việc trong ngành giáo dục ở thành phố, mẹ bị đưa ra Lương Sơn làm “chị nuôi”, lo việc bếp núc, nấu ăn cho các thầy cô giáo nội trú từ thành phố ra dạy học. Gia đình tôi vì thế cũng gắn bó với vùng đất Lương Sơn, một vùng quê khi ấy còn nghèo, yên tĩnh và có những con đường đất chạy dài qua những ruộng bắp, nương rẫy.
Những năm tháng ấy, tôi còn là một cậu học trò nhỏ. Áo quần đơn sơ, chân thường đi đất… chúng tôi không có điện thoại, không có những trò chơi điện tử, không có những hàng quán đầy ắp thức ăn như trẻ con ngày nay. Sau giờ học, điều chúng tôi mong chờ nhất đôi khi chỉ là được chạy nhảy cùng bạn bè, được đạp xe thật xa, được khám phá một nơi nào đó và, đặc biệt, được tìm một thứ gì ngon ngon để ăn.
Tôi nhớ nhất những ngày học lớp 7. Sau buổi học cuối ngày, khi tiếng trống trường vừa vang lên, tôi cùng hai người bạn là thằng Phúc và thằng Thiên lại rủ nhau đạp xe từ Lương Sơn ra Cát Lợi.
Ba đứa chúng tôi khi ấy chẳng có gì đáng giá ngoài những chiếc xe đạp cũ và một tình bạn vô tư. Chúng tôi cứ thế đạp xe trên những con đường quê, gió thổi lồng lộng, bụi đường bay lên phía sau bánh xe. Có những đoạn đường nắng chang chang, cả ba đứa vừa đạp vừa nói chuyện, cười đùa. Có lúc mệt thì dừng lại bên đường nghỉ một chút, rồi lại tiếp tục đi.
Không biết từ bao giờ, những chuyến đi bẻ bắp ấy trở thành một “cuộc phiêu lưu” đối với chúng tôi. Khi đến nơi, ba đứa nhìn những hàng bắp xanh um, những trái bắp nằm nép dưới bẹ lá. Chúng tôi lựa những trái vừa tới, bẻ xuống rồi ôm về. Những trái bắp còn tươi nguyên, bên ngoài có mùi của lá, của đất và của nắng.
Đó đâu phải là một bữa ăn sang trọng. Chẳng có thịt cá, chẳng có bánh kẹo, chẳng có nước ngọt. Chỉ là mấy trái bắp mới bẻ được mang về luộc lên. Vậy mà khi nồi bắp vừa chín, hơi nóng bốc lên thơm phức, cả ba đứa cứ ngồi quây quần bên nồi, đứa nào cũng háo hức.
Có lẽ cái ngon của trái bắp ngày ấy không chỉ đến từ vị ngọt của bắp. Nó ngon bởi vì chúng tôi đã cùng nhau đạp xe một quãng đường dài, cùng nhau bẻ bắp, cùng nhau chờ đợi và cùng nhau chia sẻ. Một trái bắp trên tay bạn bè có khi ngon hơn bất kỳ món ăn nào mà sau này chúng tôi từng được thưởng thức.
Phúc và Thiên, những người bạn của năm lớp 7, có lẽ chẳng bao giờ biết rằng những buổi chiều đạp xe về Cát Lợi năm ấy đã trở thành một phần rất đẹp trong ký ức của tôi.
Sang lớp 8, tôi lại có một người bạn khác là thằng Bảo. Một hôm, Bảo rủ tôi về nhà nó, ở phía sau đường ray xe lửa tại Lương Sơn.
Tôi vẫn nhớ cái cảm giác háo hức của những buổi chiều được bạn rủ đi chơi. Chỉ một câu “về nhà tao chơi” cũng đủ khiến chúng tôi vui cả buổi. Thế là sau giờ học, tôi theo Bảo đi qua khu vực đường ray, rồi về phía nhà nó.
Những con đường ngày ấy khác xa bây giờ. Không gian còn thưa thớt, yên tĩnh. Tiếng xe lửa chạy qua đôi khi làm rung cả một vùng. Đối với những đứa trẻ chúng tôi, mọi thứ chung quanh đều có vẻ rộng lớn và đầy những điều để khám phá.
Và rồi, câu chuyện cuối cùng vẫn quay về… những trái bắp.
Bảo rủ tôi đi bẻ bắp. Chúng tôi lại tìm những trái bắp vừa ăn được, mang về nhà rồi luộc lên. Có lẽ tôi đã ăn bắp rất nhiều lần trong những năm tháng ấy, nhưng lần nào cũng thấy ngon.
Chúng tôi ngồi cạnh nồi bắp, vừa chờ vừa trò chuyện. Những câu chuyện của tuổi học trò thật đơn giản. Khi thì chuyện thầy cô, chuyện bài vở, chuyện bạn bè; khi thì chẳng có chuyện gì quan trọng cả mà vẫn cứ cười. Đôi khi chỉ cần có một người bạn ngồi bên cạnh là đủ.
Nhìn lại bây giờ, tôi mới hiểu rằng điều chúng tôi cần khi ấy không phải là một món ăn ngon, mà là cảm giác được ở bên nhau.
Rồi đến năm lớp 9, lại có một người bạn khác là thằng Tuấn Pha rủ tôi về nhà nó.
Lúc ấy, tôi đã lớn hơn một chút. Những trò chơi trẻ con bắt đầu ít dần, chuyện học hành cũng nhiều hơn. Nhưng tình bạn thì vẫn vậy. Sau giờ học, chỉ cần một lời rủ rê là chúng tôi lại lên đường.
Tuấn Pha cũng rủ tôi đi bẻ bắp. Tôi không nhớ chính xác chúng tôi đã bẻ bao nhiêu trái, đã đi bao xa hay hôm ấy trời nắng hay mưa. Những chi tiết ấy theo thời gian có thể đã phai mờ. Nhưng tôi vẫn nhớ cảm giác của những ngày ấy: thật tự do, thật bình yên và thật vui.
Tôi có ghi lại câu chuyện bẻ bắp với thằng Tuấn Pha trong cuốn truyện Những Người Bạn Trong Lớp 9AB. Mỗi lần đọc lại những dòng này, tôi như được trở về một buổi chiều xa xưa, khi chúng tôi còn là những cậu học trò lớp 9, hồn nhiên bước đi trên những con đường quê, chẳng nghĩ ngợi gì về tương lai, chỉ biết vui với những gì rất đỗi bình thường chung quanh mình.
Xin được trích lại câu chuyện:
Chúng tôi theo lối mòn nhỏ, đi xuống con dốc. Vừa xuống con dốc nhỏ, một cơn gió nhẹ tạo ra những tiếng rì rào khi cơn gió đi xuyên cánh đồng bắp. Từng hàng bắp đứng thẳng tắp, lá rũ xuống. Những trái bắp thò ra từ các nhánh, tôi tưởng như những khuôn mặt trẻ thơ đang chơi trốn tìm hay những đứa bé đang khép nép sau lưng mẹ. Tia nắng ấm áp chiếu bên vườn bắp, soi rõ khung cảnh xung quanh. Những tàng cây xanh rợp bóng di chuyển từng hồi theo các đám mây trên không. Hai bên đường, ven lối đi, những bụi cỏ mắc cỡ có chùm hoa tím tí xíu cũng tranh thủ khoe với đàn bướm trắng nhởn nhơ. Tôi nghịch chân, đá vào những cánh lá xanh. Chúng xếp lại nằm im khi tôi chạm vào.
Khi đi qua khỏi cánh đồng bắp, chúng tôi đến một cái giàn với rất nhiều trái bầu, trái mướp, treo lủng lẳng. Phía sau giàn mướp giàn bầu là căn chòi nhỏ có cái võng và cái giường tre. Tuấn gọi lớn vào trong:
– Bố ơi… Bố…
Không thấy tiếng trả lời. Tuấn lẩm bẩm:
– Chắc bố đi ra suối.
Tuấn nói với tôi:
– Chắc bố tao ở ngoài suối. Ði theo tao.
Tôi đi theo sau Tuấn, đến bên con suối nhỏ. Nước suối trong veo thấy cả những viên đá cuội dưới lòng suối. Tuấn đưa mắt nhìn quanh con suối tìm bố, nhưng không thấy ai. Tuấn lại lẩm bẩm:
– Không có trong chòi, cũng không có ngoài suối. Không biết bố đi đâu nhỉ?
– Hay là có khi nào bố mày ngoài đám bắp không? Hồi nãy tao nghe má mày nói bố mày bẻ bắp để chiều đem ra chợ bán.
– Ờ… Chắc vậy. Thôi mình đi qua đám bắp bên kia.
Bên rẫy bắp, một người đàn ông mặc áo dài tay, đội mũ tai bèo đang bẻ bắp bỏ vào gùi. Thấy người đàn ông, Tuấn gọi:
– Bố…
Người đàn ông nghỉ tay, quay lại nhìn chúng tôi. Tuấn chỉ qua tôi rồi giới thiệu:
– Thằng Nam, bạn của con. Còn đây là bố mình.
– Dạ con cháu chào chú.
– Chào cháu.
Ông quay sang Tuấn nói:
– Phụ bố hái ngô để bố đốn cho sạch…
– Dạ.
Chúng tôi phụ bố của Tuấn bẻ bắp, bỏ vào gùi. Trước khi rời khỏi vườn bắp, Tuấn bẻ vài ngọn cờ bắp khô, dùng làm phao để tí nữa chúng tôi câu cá rô. Tuấn vác gùi bắp lên vai đi về căn chòi.
(Những Người Bạn Trong Lớp 9AB, trang 145-146)
Có lẽ tuổi thơ là như vậy. Hạnh phúc đôi khi chẳng cần điều gì lớn lao, chỉ là một trái bắp nóng trên tay, một người bạn bên cạnh và một buổi chiều vô tư, không phải bận tâm đến ngày mai. Ngày ấy, chúng tôi sống trong những năm tháng còn nhiều thiếu thốn, chẳng có những cửa hàng tiện lợi, những món ăn vặt đủ loại hay những thức quà dễ dàng mua được như trẻ con hôm nay. Cái nghèo hiện diện trong từng căn nhà, từng bữa cơm và cả trong những bộ quần áo đơn sơ của chúng tôi. Thế nhưng, chính giữa những thiếu thốn ấy, chúng tôi lại tìm thấy những niềm vui rất đỗi giản dị. Những trái bắp vừa bẻ ngoài rẫy, nồi bắp luộc thơm phức, chiếc xe đạp cũ, con đường đất đầy nắng và những người bạn cùng trang lứa…
Đối với chúng tôi khi ấy, những trái bắp chẳng khác gì một món cao lương mỹ vị. Một trái bắp ngọt cũng đủ làm cả đám trẻ cười nói vui vẻ, còn một nồi bắp nóng hổi có thể trở thành một bữa tiệc nhỏ của tuổi thơ. Bây giờ nghĩ lại, tôi mới hiểu rằng chúng tôi đâu chỉ ăn những trái bắp, chúng tôi đã cùng nhau tận hưởng cả một phần tuổi thơ; những buổi chiều tự do, những tiếng cười trong trẻo, tình bạn vô tư và những ngày tháng chưa biết đến khoảng cách, chia ly hay những đổi thay của cuộc đời.
Phúc và Thiên của năm lớp 7, Bảo của năm lớp 8, Tuấn Tuấn Pha của năm lớp 9, mỗi người đến với tôi trong một khoảng thời gian khác nhau, nhưng tất cả đều để lại một dấu ấn không thể phai mờ. Có thể hôm nay mỗi người đã đi một con đường riêng, những khuôn mặt và câu chuyện năm nào có thể đã dần xa khỏi trí nhớ, nhưng những buổi chiều đạp xe, những rẫy bắp xanh ngát và những nồi bắp luộc nóng hổi thì vẫn còn nguyên trong tôi.
Ký ức thật lạ, nó không giữ lại tất cả những gì đã xảy ra mà chỉ âm thầm cất giữ những hình ảnh rất nhỏ bé… con đường quê, rẫy bắp, chiếc xe đạp cũ, tiếng bạn gọi tên mình, một nồi bắp đang sôi và một buổi chiều đã cách xa hàng chục năm. Chính những điều tưởng như bình thường ấy, khi nhìn lại, lại trở thành những điều quý giá nhất của một đời người.
Ngày ấy, chúng tôi đâu biết mình đang sống trong những tháng ngày đẹp nhất. Chúng tôi chỉ là những đứa trẻ nghèo, vô tư tìm niềm vui trong những gì cuộc sống ban tặng. Chúng tôi cũng không thể biết thời gian sẽ trôi nhanh đến thế, rằng rồi sẽ có ngày những con đường quen thuộc đổi thay, những rẫy bắp ngày xưa không còn nữa, và những người bạn từng cùng mình rong ruổi mỗi buổi chiều sẽ trở thành những cái tên nằm sâu trong ký ức.
Bởi giờ đây tôi đã hiểu, có những điều khi còn nhỏ chúng ta tưởng là rất đỗi bình thường, nhưng sau cả một đời mới nhận ra đó chính là những điều quý giá nhất. Những trái bắp của ngày xưa đã không còn, những con đường tuổi nhỏ có thể cũng đã đổi thay, nhưng tình bạn, tiếng cười và những mùa bắp của tuổi thơ vẫn còn ở lại trong một góc sâu thẳm của tâm hồn.
Con người thường kỳ lạ như vậy. Khi còn nhỏ, ta mong lớn lên thật nhanh để thoát khỏi những khó khăn. Khi trưởng thành, ta lại quay về tìm kiếm những hình ảnh của ngày xưa. 🙂 Ðó không phải vì muốn trở lại cái nghèo, mà vì nhớ sự bình yên, nhớ sự chân thành, nhớ những niềm vui nhỏ bé mà cuộc sống hiện đại đôi khi đã làm ta quên mất.
Hôm nay, tôi lại bẻ bắp. Nhưng lần này, tôi không còn là cậu bé 12 tuổi ngày nào nữa. Tôi đã là một người đàn ông đi qua nhiều chặng đường của cuộc đời, đi qua bên kia ngọn đồi (sắp 50 rồi đó nha). Tôi đã hiểu rằng giá trị của một món ăn không nằm ở giá tiền của nó, mà nằm ở câu chuyện phía sau….
Tôi bẻ khoảng một chục trái bắp, đem vào nhà luộc để ăn cùng ba mẹ. Trong lúc chờ bắp chín, chúng tôi ngồi trò chuyện. Những câu chuyện chẳng có gì lớn lao, chỉ là những chuyện đời thường, những chuyện gia đình, những chuyện hôm nay và chuyện ngày xưa. Nhưng chính những giây phút giản dị đó lại là những món quà quý giá nhất.
Mùi thơm quen thuộc của bắp chín lan ra trong căn bếp. Tôi cầm trái bắp nóng trên tay, cắn từng miếng chậm rãi. Tôi ăn một lúc ba trái, bụng no căng mà lòng lại thấy nhẹ nhàng, vui vẻ.
Tôi không chỉ ăn những trái bắp của ngày hôm nay. Tôi đang tìm lại hương vị của tuổi thơ. Tôi đang tìm lại hình ảnh những buổi chiều năm cũ, khi mấy đứa trẻ nghèo chạy trên con đường quê, khi niềm vui chỉ đơn giản là có được vài trái bắp mang về chia nhau. Tôi đang nhớ những người bạn năm xưa, nhớ vùng đất Cát Lợi, nhớ một thời tuy khó khăn nhưng đầy ắp tình người.
Cuộc sống hôm nay đã khác rất nhiều. Chúng ta có nhiều hơn những gì ngày xưa từng mơ ước. Nhà cửa to hơn, rộng rãi hơn, phương tiện đầy đủ hơn, thức ăn phong phú hơn… Nhưng đôi khi, (giữa những bộn bề của cuộc sống,) chúng ta lại đánh mất khả năng cảm nhận niềm vui từ những điều rất nhỏ. Một bữa ăn sáng bên cha mẹ. Một cuộc trò chuyện không vội vàng. Một trái bắp vừa hái từ vườn. Hay một ký ức bất chợt trở về… Những điều tưởng chừng nhỏ bé ấy lại chính là những viên ngọc quý mà thời gian càng trôi qua càng trở nên vô giá.
Ăn xong, mẹ chở tôi trở lại Costco lấy xe. Rồi, tôi lái xe đến chỗ làm, tiếp tục công việc thường ngày…
Thành phố Richmond vẫn đông đúc, dòng xe vẫn hối hả, cuộc sống vẫn tiếp tục trôi. Nhưng trong lòng tôi hôm nay có thêm một niềm vui rất riêng; đó là những trái bắp nếp dẻo nho nhỏ đã mang tôi trở về một vùng trời ký ức.
Hôm nay, khi đã đi qua biết bao chặng đường của cuộc đời, tôi mới hiểu rằng điều quý giá nhất không phải là những gì đã mất, mà là những điều vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức. Vườn bắp ấy không chỉ là một góc vườn của ba mẹ, mà còn là một phần tuổi thơ, một phần quê hương và cũng là một phần cuộc đời tôi. Chính từ những cảm xúc lặng lẽ ấy, bài thơ “Vườn Bắp Sau Nhà Ba Mẹ” được viết như một lời tri ân dành cho quê hương, cho gia đình và cho những năm tháng hồn nhiên không bao giờ có thể trở lại.
VƯỜN BẮP SAU NHÀ BA MẸ
Sáng nay về đến vườn nhà,
Thấy hàng bắp cũ, thấy ta thuở nào.
Lá xanh khẽ chạm lao xao,
Gọi về ký ức ngọt ngào tuổi thơ.
Mười ba tuổi, chuyện ngày xưa,
Cùng Thiên và Phúc buổi trưa học về.
Đạp xe qua những triền đê,
Bẻ vài trái bắp đem về luộc ăn.
Ngày xưa thiếu thốn khó khăn,
Dăm ba trái bắp sánh bằng cao lương.
Tuổi thơ nghèo khó đoạn trường,
Biết bao kỷ niệm yêu thương thuở nào.
Ngày nay tuổi cũng đã cao,
Tóc pha sương trắng, biết bao đổi dời.
Nhìn hàng bắp cũ bên đời,
Nghe bao ký ức gọi mời tuổi thơ.
Sau nhà vườn bắp đơn sơ,
Cho tôi gặp lại giấc mơ một thời.
Dù mai đi khắp muôn nơi,
Trong tim vẫn giữ một trời quê hương.
Y Thy Võ Phú – 080426-Richmond một chiều mưa