Dốc Sương Mù
…Mày biết không? Nhà tao ở phía sau đườngBạch Đằng mà dân Đà Lạt hay gọi là cây số bốn, chắc có lẽ từ đó ra chợ Đà Lạt chừng bốn câysố. Từ đường Bạch Đằng vô nhà tao phải đi gầncả cây số nữa mới đến, nằm gần phi trường Cam Ly, lúc đi học tao phải đạp xe trên con đường đấtnhỏ, bề ngang chừng hơn thước rồi mới đếnđường Bạch Đằng nơi giáp với đầu dốc La Sơn Phu Tử. Con đường này dài chưa đến cây số và ở cuối đường, nếu quẹo phải là đường Phan ĐìnhPhùng, quẹo trái đi lên Mả Thánh nhưng nếu cứ đạp thẳng trên đường nhựa sẽ đến trường TrầnHưng Đạo, đường này mang tên Nguyễn Hoàng, phía bên phải là ấp Hà Đông chuyên trồng dâu tâyvà bên trái là một quả núi toàn mồ với mả…không biết chôn từ đời thuở nào mà nhiều vô kể. Nhiều lần tao đạp xe đi ngang đây vào chặp nhá nhem tối, đôi lúc cũng thấy rợn cả người. Nhưngchuyện tao kể cho mày nghe không phải là chuyệnma ở Mả Thánh mà là chuyện có vẻ như là ma…mày có tin không?
Mày biết không? Đường La Sơn Phu Tử dàichưa đầy cây số mà một phần ba đường này là mộtđoạn dốc cao giáp với đường Bạch Đằng. Lúc đihọc thì tao xổ dốc, còn lúc về thì năm khi mườihọa mới đạp nổi lên dốc, thường phải xuống xe dắtbộ lên cho hết đoạn dốc ngắn này. Vừa xuống hếtdốc thì gặp đường Hai Bà Trưng. Mày biết không? Tao học lớp sáng nên hôm nào tao cũng dậy sớmmà trời Đà Lạt dạo đó hầu như lạnh quanh năm, phải mặc có khi hai ba chiếc áo ấm mới bớt lạnhvà đi học buổi sáng thì lại có sương mù nên cả người tao, nếu không mưa ướt thì sương mù cũnglàm áo quần lẫn tóc tai tao đẫm sương. Tao học ở trường Trần Hưng Đạo từ những năm đệ thất, lúchọc sáng lúc học chiều và tao chưa bao giờ vắngmặt một buổi học hay đi học trễ, thế mà…
Mày biết không? Có một buổi sáng, trời lạnhvà sương mù dày đặc, tao đạp hết đoạn đường đấtđỏ từ nhà đến đường Bạch Đằng thì tự nhiênnhư có người bảo bên tai: “quẹo qua đường Phan Đình Phùng đến ngả ba chùa” và tao nghe nhưthế nhiều lần. Khi tao đạp đến cuối đường La Sơn Phu Tử lại nghe “quẹo qua Phan Đình Phùng đếnngả ba chùa”. Chung quanh tao lúc đó chỉ thấysương mù dày đặc và trời thì tối om khiến taokhông còn thấy đường đi trước mặt. Trong đầu taocứ nghĩ “thế này thì làm sao đến trường không bị trễ học…”. Đầu thì muốn đạp xe đến trường mà chân cứ đạp xe đi hướng khác. Bình thường taocũng hay đạp xe trên đoạn đường này và nhớ có một fontaine nước nằm bên tay phải, nơi có con đường mòn băng qua đường Hai Bà Trưng. Tao cố nhìn nhưng chẳng thấy cái fontaine nước đâu cả. Trong đầu lại nghĩ “tại sao mình không đạp xeđến trường mà lại đi đường này…”. Nhiều lầnmuốn quay trở lại nhưng chân vẫn cứ đạp xe về hướng ngả ba chùa. Đạp thêm một đoạn nữa thì phía bên trái là một dãy nhà mười căn nơi có giađình người bác của tao ở số 256 nhưng tao khôngcòn thấy dãy nhà này nữa, nó biến đi đâu mất và trong tai tao vẫn còn nghe: “đến ngả ba chùa…đếnngả ba chùa…”. Mọi khi vẫn có sương mù nhưngtao vẫn còn nhìn thấy đường để đi, vẫn còn lờ mờ thấy nhà cửa xe cộ hai bên thế nhưng hômđó tao không còn thấy gì cả mà sương mù hìnhnhư mỗi lúc một nhiều thêm. Có một điều lạ là taocứ đạp xe như thế gần giống như đạp trong bóngtối mà không đụng vào một ai và cũng chẳng có người nào chạm vào tao. Quả là kỳ lạ! Tao khôngbiết thời gian đạp xe trên đoạn đường này là bao lâu cho đến khi hình như có một vật gì rất lớntông vào chiếc xe đạp của tao khiến tao ngả nhàoxuống mặt đường, khi hoàn hồn thì thấy cả ngườilẫn xe nằm chỏng gọng trước cây xăng ở ngả bachùa. Tao hoảng kinh vội đứng dậy nhìn quanhnhư người mất hồn. Có mấy người bu quanh và hỏi chuyện nhưng tao thật sự chẳng biết chuyệngì đã xảy ra. Có người cho tao hay: “cậu đangđạp xe phía bên phải bỗng xe đâm sang bên tráirồi ngả xuống đường, may mà không bị thươngtích gì…”. Tao đứng dáo dát đâu chừng vài phútvà nhận thấy quanh tao không có tí sương mù nàocả, bầu trời trong vắt sau những tia nắng ban mairọi xuống khắp nơi…Khi tỉnh hẳn tao mới biết là mình đang trên đường đi học. Thế là tao vội vã nhảy lên xe đạp đến trường. Biết mình trễ nên taođi thẳng vào văn phòng xin giấy cho vào lớp.
Mày biết không? Chuyện xảy ra như thế nhưng tao cứ nghĩ: “chắc mình bị sương mù chenên đi lạc đấy thôi…”. Chuyện này tao không kể cho ông bô bà bô nghe, sợ bị rầy là chuyện hoangđường bịa đặt.
Mày biết không? Ngày hôm sau và ngày tiếpsau đó, khi vừa đến đầu dốc La Sơn Phu Tử thì chuyện lại diễn ra như ngày hôm trước. Hậu quả là tao đến trường trễ và bị đuổi về, không cho vàolớp. Tao không thể hiểu được chuyện gì khiến taolâm vào tình cảnh như thế. Tao có đặt câu hỏi“hay là ma bắt!”. Nếu ma thì phải xảy ra ở Mả Thánh chứ sao lại trên đường đi…mà tao thì chưabao giờ bước chân lên đến Mả Thánh hay là làmđiều gì trái khuấy đối với những người đã nằmsâu dưới những ngôi mộ kia. Sự việc xảy ra làmcho tao sợ vì nếu cứ tiếp tục xảy ra nữa, thế nàotao cũng bị đuổi học. Đến ngày thứ ba khi tao vừaló đầu vào nhà thì liền bị bà bô phán liền cho mộtcâu: “Mày sao vậy? Giống người người mất hồn,sao không đi học mà trở về? Bị ma bắt hả?”.Nghe hai tiếng “ma bắt” tao càng hoảng kinh hơnvà cả ngày hôm đó tao không ăn uống gì và ngủ li bì. Ông bà bô tưởng tao bị bịnh nên cứ để chotao ngủ suốt ngày hôm đó và qua đêm luôn.
Mày biết không? Tối hôm đó tao ngủ thấychiêm bao chuyện xảy ra trước đó. Thế này. Lớptao có thằng bạn tên Nguyễn Mại học khá giỏi và hiền lành, không bạn bè, không đàn đúm, đếntrường vào lớp, tan học lủi thủi về nhà và chỉ có một mình tao chơi với hắn nên hắn cũng mến và nhiều lần rủ tao về nhà hắn chơi. Nhà hắn ở tậndưới ấp Cô Giang và đi học bằng xe đạp mỗingày. Hắn có người anh học trên hắn hai lớp. Đếnnhà chơi nhiều lần và biết anh hắn có một tủ sáchchừng năm sáu chục cuốn nên nhiều lần tao tò mò đến đọc các tựa đề sách. Có lần tao thấy ở gáy mộtcuốn sách có tựa ghi “Liêu Trai Chí Dị” của Bồ Tùng Linh. Tao từng nghe một người chị nói về sách “Liêu Trai Chí Dị” kể toàn những chuyện ma quái kì ảo lạ thường rất hấp dẫn của tác giả ngườiTrung Hoa viết vào thời nhà Thanh ở cuối thế kỷ thứ 17. Một hôm tao bạo miệng bảo hắn lấy chotao mượn cuốn “Liêu Trai Chí Dị” để đem về đọc. Lúc đó không có anh hắn ở nhà nên hắn lén lấycuốn sách đưa cho tao. Về nhà tao đọc một hơihết cuốn truyện chỉ trong một đêm, đúng là toànnhững chuyện thần tiên, ma quái, hồ ly, lang sóicọp beo khỉ rắn…chẳng hạn như chuyện “ThiếnNữ U Hồn” kể chuyện chàng trai họ Ninh trênđường đi vào tá túc trong một ngôi chùa, tình cờ quen Yến Xích Hà. Cô này đã chết 18 năm trướcbị yêu tinh khống chế bắt phải quyến rũ người để giết. Chuyện “Họa Bì” kể về một chàng trai điđường gặp một cô gái nói là bị lâm nạn, chàng traicứu nàng rồi mang về nhà để sống chung. Mộtđạo sĩ phát hiện nơi chàng có tà khí nhưng chàngkhông tin. Về nhà lén nhìn cô gái thì phát hiện rađó là con quỷ khoác tấm da người. Chuyện “HọaBích” kể chuyện hai chàng trai họ Mạnh và họ Chu vào chơi một ngôi chùa. Chu thấy trongphòng có một bức tranh vẽ trên tường và thấymột cô gái rồi cùng nhau yêu đương. Mạnh đi tìmkhông thấy Chu nên hỏi vị sư già. Vị sư liền gọiChu từ bức vẽ đi ra. Mạnh và Chu hãi sợ bènbái biệt nhà sư ra về…Đại khái có cả hàng trămtruyện nội dung tương tự như thế.
Mày biết không? Một hôm có thằng bạn taođến nhà chơi thấy cuốn “Liêu Trai Chí Dị” để trênbàn học mà tao chưa kịp trả lại cho Mại. Tên nàynăn nỉ mượn, nói đọc xong ngày mai mang trảliền. Tin lời nên tao đưa cho hắn mượn. Hôm saukhông thấy hắn mang trả. Tao có nhắc nhiều lầnmà không biết vì cớ gì mà hắn cứ hẹn hết ngàynày sang ngày khác. Sau đó tao quên bẳng luônviệc đòi sách và cũng quên luôn việc tao đã mượn cuốn đó của thằng Mại.
Mày biết không? Một hôm vừa vào đến sântrường thì mấy thằng cùng lớp cho hay là sánghôm trước thằng Mại bị xe nhà binh đụng chết tạingả ba chùa gần cây xăng. Tao nhớ ngay là chưatrả cuốn “Liêu Trai Chí Dị” cho hắn. Tối hôm đó tao ngủ thấy thằng Mại hiện về đòi sách. Trong chiêm bao hắn bảo: “vì cho mày mượn cuốn “LiêuTrai Chí Dị” không trả nên khi anh tao thấy trongkệ sách mất cuốn đó thì hạch hỏi tao. Tao khôngdám nói cho mày mượn và bị anh tao tát cho haibạt tai…” Bẳng đi cả tuần lại xảy ra việc tao đi họcnhưng không đi đến trường mà lại đạp xe đến ngả ba chùa liên tiếp trong ba buổi sáng. Tao nghĩ đếnviệc phải tìm cách trả lại cuốn “Liêu Trại Chí Dị” cho hắn.
Mày biết không? Không biết trời xui đất khiếnthế nào mà thằng bạn lại mang cuốn “Liêu Trai Chí Dị” trả lại và tao tìm đến nhà để trả cho anhhắn. Đến nơi thì hàng xóm cho biết gia đình hắnđã dời đi nơi khác. Đạp xe từ ấp Cô Giang để về nhà thì trời đã chập choạng tối và suơng mù không biết nơi đâu kéo về che cả đường đi. Tao đạp xe ngang qua ngả ba chùa, đến cây xăng nơitao bị vật té ba lần thì dừng lại, vào hỏi người bánxăng là mấy hôm trước có người học trò bị đụngxe ở đây phải không? Người bán xăng nhìn tao và đưa tay chỉ phía trái cây xăng nơi có mấy nhánhhoa glaieul đã héo nằm bên vệ cỏ. Lúc đó bêntai tao nghe tiếng của thằng Mại: “Hãy đưa sáchcho tao…hãy đưa sách cho tao…”. Thế là tao cầmcuốn “Liêu Trai Chí Dị” đến đặt ngay bên mấynhánh hoa tàn xong vội vã phóc lên xe đạp mộtmạch về nhà. Cả người tao ướt đẫm mồ hôi mặcdầu trời lúc ấy rất lạnh.
Người kể câu chuyện trên tên Lê Văn Hải họccùng lớp nhưng khác ban với kẻ viết lại câuchuyện này. Hải đi Võ Bị khóa 19. Noel năm 1971tình cờ gặp Hải trong quán Brodard trên đường TưDo ở Sài Gòn khi Hải về phép. Sau vài câu thămhỏi, chúng tôi nhắc vài mẫu chuyện xưa khi còn đihọc và Hải đã kể cho tôi nghe câu chuyện trênvà lúc nào Hải cũng bắt đầu câu nói bẳng “Màybiết không? Mày biết không?” khiến tôi nhớ mãi. Hải tử trận vào ngày 26 tháng giêng năm 1973, một ngày trước hiệp định Paris được ký kết!
Phong Châu















