Xin mời quí vị đọc Phóng bút của anh LÊ MAI LĨNH người vẫn tự nhận là KHÙNG THI SĨ nhưng đọc bào phóng bút này quí vị sẽ thấy anh không KHÙNG tí nào, nếu gọi anh là “KHÙNG ” thì là một người” KHÙNG” rất dễ thương và hào sảng.
Thân mến – Hồng Thủy
Thanh Tâm Tuyền, buổi nhậu lòng trâu xào cải chua.
Phóng bút
Lê Mai Lĩnh
Trước năm 1975, tôi mê ông, tôi thương ông.
Tôi ghiền TÔI KHÔNG CÒN CÔ ĐỘC, tôi ghiền LIÊN, ĐÊM MẶT TRỜI TÌM THẤY, CÁT LẦY, BẾP LỬA, tôi cũng ghiền tuốt.
Nhưng BẾP LỬA, tôi ghiền cách khác. Tôi ôm nó như ôm người tình, cho tới những ngày trước lúc đi trình diện cải tạo.
Nó là cuốn sách đầu tiên của ông, là tác phẩm thứ nhất.
Tôi sẽ nói điều này, trong một bài khác, về đứa con đầu tiên, một định mệnh nghiệt ngã, của người cầm bút, như DẤU BINH LỬA của Phan Nhật Nam, ĐỔI CẢ THIÊN THU TIẾNG MẸ CUỜI của Trần Trung Đạo, như ĐÊM GIÃ TỪ HÀ NỘI của Mai Thảo, như NHÃ CA MỚI của Nhã Ca, hay THỞ DÀI của Tuý Hồng , TẶNG VẬT TỎ TÌNH của Trần Dạ Từ.
Trước năm 1975, tôi chưa gặp ông, dù cùng Đà Lạt. Ông bên Võ bị, tôi bên tiểu khu. Có thể đã có lúc ngồi chung quán cà phê hay cùng một xuất chiếu bóng, nhưng tôi không biết mặt ông.
Vào tù, năm 1979, tôi k4 , ông k2.
Mãi tới khi tôi viết thư cho Lê Duẩn đề nghị thay đổi đường lối lãnh đạo, họ chuyển tôi sang trại k2. Cùng trại với ông, tôi theo sát thần tượng của mình.
Giữa ông và tôi có giao ước bất thành văn. Khi ông có thăm nuôi, có bột ngọt, ông nạp cho tôi. Tôi mỗi ngày phải “triều cống” cho ông rau xanh và sắn, mà tôi chôm chỉa được, của trại.
Trong trại, anh em bái tôi là ‘vua chôm chỉa’!
Tôi sẽ có một bài viết về chuyện này. Hay khủng khiếp!
Sau đó, tôi là một trong năm anh em cứng đầu, bị chuyển trại về k1, tôi chia tay anh.
Anh hay tôi, ai ra khỏi trại trước, sau, không biết.
Nhưng gặp lại nhau tại một trại mộc, đường Lê Văn Duỵêt, do người bạn tôi, bạn tù và bạn văn nghệ, là anh Lê Xuân Nho, khóa 1 chính trị kinh doanh Đà Lạt, cũng là người ái mộ ông, làm chủ kinh doanh.
Bấy giờ, anh NHO nhờ tôi làm đầu bếp cho toán thợ 5 người.
Mỗi ngày, tôi đi bỏ mối bia sinh tố cho các quán giải khát, canh giờ về nấu ăn.
Mỗi người góp 5 đồng và lon gao/ngày…
Thức ăn chỉ hai thứ, canh và xào.
Môt ngày nọ, tôi đạp xe vào vùng sâu, gặp một bà bán “chửi” lòng trâu.
Tôi mua ba kí lô. Buổi chiều hôm đó, trại nghỉ sớm để nhậu.
Trong đó có “đại thi hào” Thanh Tâm Tuyền, có mặt.
Nói là lòng, thực ra không phải lòng. Nói lòng, cho oai, khỏi mát mặt bầu cua cá cọp.
Vì, gọi là lòng, thì phải có tim, gan, phèo, phổi.
Nhưng đây, chỉ là ruột trâu. Không biết đực hay cái, già hay trẻ, bệnh hay không. Chơi tưới hạt sen.
Mồi là vậy, rượu là Alcol pha nước lạnh. Cũng nhâm nhi, tới luôn đi, bác tài, Dzư Văn Tâm, là tên của nhà thơ.
VÌ ÔNG , TÔI MẤT 500.
Một ngày cận Tết, bạn tôi, ông cử nhân chính trị kinh doanh, không chạy ra tiền trả công cho 5 người thợ, trong đó có nhà thơ TÔI KHÔNG CÒN CÔ ĐỘC.
Mà tôi thì biết, ông sẽ cô độc, đêm nay, nếu không có đồng nào cho bà TÚ XƯƠNG, những người kia cũng thở vắn than dài.
Cầm lòng không đậu, tôi móc túi 500 cho bạn mượn, khi nào có thì trả.
Lúc đó vừa mới đổi tiền, 500 tương đương 5.000.
Từ đó, gặp bạn, tôi không làm sao mở lời, đòi nợ.
Có một lúc, bạn làm cho một công ty ngoại quốc gần nhà tôi.
Mỗi lần tôi đến, bạn mời tôi (như hối lỗi) cũng được gọi, trám mõm, một ly ca phê sữa đá và hai điếu 555. Tôi câm như thóc, không nói lên lời.
Thực tình, nếu không có chúng, tôi cũng không nói lên lời.
Trên đời, tôi ghét nhất hai thứ: ĐÀN BÀ và ĐI ĐÒI NỢ.
Đàn bà, để đó, tôi tính sau.
Riêng những ai mắc nợ tôi, hãy tự động đem trả cho tôi trước giờ giao thừa.Nếu không, qua Tết là xù.
Vậy là, quý vị nợ tôi suốt đời.
Trên đây là nội dung thông báo, tôi viết trên bảng đen, khi còn QUÁN BÊN ĐƯỜNG mà tôi là chủ, và mẹ của con tôi, là cô gái Huế, RẤT HUẾ.
Sau khi trại cưa đóng cửa, tôi và ông ít gặp nhau.
Nhưng có một lần, tôi đưa bà bạn của tôi, là mọt giáo sư Việt văn trường
Đồng Khánh đến thăm ông. Vì bà thắc mắc một câu trong BẾP LỬA, mà nhà văn chấm câu rất lạ.
Thay vì, TRỞ VỀ MÁI NHÀ XƯA.
Ông lại chấm câu thành
TRỞ VÈ MÁI NHÀ. XƯA.
Tôi để hai người nói chuyện.
Tôi ngồi nhìn cái nốt ruồi của bà nơi khóe miệng. Như nốt ruồi ca sĩ Thanh Lan.
Nốt ruồi bà, là thật, vì có đôi lần tôi đã lung tung, nhưng nốt ruồi ca sĩ kia, tôi chưa lung tung, nên không biết thật hay không.
Lần sau tôi đến, ông hỏi, cậu nhặt đâu con đàn bà thông minh thế.
Tôi nói, từ trời rơi xuống sau một cơn bão.
Một lần khác, có thư ký tôi (thư ký nhà văn) đi Đà Lạt, tôi quỳ xuống năn nỉ cô tiêu giùm 500. Khi về, cô tặng tôi 10 đóa bông Hồng, tôi đem tặng lại tác giả TÔI KHÔNG CÒN CÔ ĐỘC.
Ông không còn cô độc là khi gần Tết, ông có 100 đưa về cho bà “quản giáo”, chứ ông mà về tay không, ông cô độc liền!
Biết thế, nên tôi cúng cô hồn cho thằng bạn tôi, bây giờ đang ở bên Nam Cali, LÊ XUÂN NHO, 500, để ông có 100, ông no.
Tôi đang ngậm ngùi nhớ ông đây!
Thần tượng văn chương của tôi, một thời!
LML Sent from my iPad
On Mar 6, 2023, at 3:34 PM, Linh Le <lemailinh103@gmail.com> wrote:
/////////////////////////////////////////////////
Đời này, có được mấy thằng em!
//////////////////////////////////////////////////
Phóng bút
LÊ MAI LĨNH
Tôi có lỗi với nó!
Đúng ra, ngòi bút của tôi, (đúng ra phải nói, ngón tay của tôi, vì tôi viết bằng một ngón tay, thế mới có, (KHÙNG thi sĩ, tên cowboy một ngón!) phải đụng nó từ lâu, hẳn nhiên là đụng nhẹ thôi, đụng êm đềm.
Nhưng đến nay, tôi mới đụng, là tôi có lỗi với nó.
Nó là đứa vô cùng dễ thương và đẹp trai, hết biết.
Lâu nay tôi vẫn nghĩ, chỉ có mình tôi đẹp trai.
Điều này, không phải tôi nói đâu, mô nà!
Người thứ nhất, người bạn học cùng trường, tên Lê Đình Ân, tại sân bóng chuyền, trước sân trường. Anh nói, “CHÍNH, mày có đôi mắt đẹp quá”, đó là năm 1960.
Người thứ hai, 5 năm sau, 1965. Trong một lá thư từ Sài Gòn, của cô sinh viên văn khoa gởi ra Nha Trang cho tôi, có viết:
“CHÍNH có đôi mắt đẹp quá! Đôi mắt làm chết lòng người ta. Bây giờ với sóng biển Nha Trang và những tà áo trắng, chắc CHÍNH đã quên HẠNH ở Sài Gòn!”
Chưa hết! Số tôi trầy trật, gian nan vô cùng!
Đó là trong một bàn tiệc tại Đà Lạt, đường Hoàng Diệu, trước mặt con, dâu, và rể, một người góa phụ, nhan sắc cỡ Elizabeth Taylor, đã buột miệng: “CHÍNH đẹp trai quá!”.
Nếu Đà Lạt không di tản đêm 1/4/1975 thì văn học VN đã có thêm một thiên tình sử!
Tôi đâu nói dối. Tôi nói có người chứng , rõ ràng và cụ thể.
Tôi đâu có ba hoa, chích choè!
Nhưng với nó, cái đẹp trai của tôi là đồ bỏ.
Nó đẹp trai hơn triệu lần tôi. Đẹp trai từ lời nói, ngôn ngữ, và thần thái.
Nó có nhan sắc của vị Bồ tát con.
Hãy nghe nó nói và viết:
“Dạ! Em sinh năm 1969 (bằng con trai đầu của tôi) tại Đà Lạt. Em sang Mỹ năm 1990 và đi học lại. Đến năm 1998, em ra trường và làm việc cho chính phủ tiểu bang, bộ giao thông vận tải, California Department of Transportation. Em là civil engineer.”
Hãy nghe nó nói và viết:
“Em vừa mới check mail, nhận được 3 cuốn sách anh tặng (tặng sách là job của anh mà). Em có khoe với vợ em, vì trong 3 cuốn, anh đều có ghi tặng em và bà xã, làm cô nàng vui lắm.”
Tôi, không biết quý vị sao. Nhưng qua ngôn ngữ , tôi đọc được thần thái, nụ cười vô tư, thánh thiện trên khuôn mặt nó.
Quý Thượng đế đồng ý với tôi như vậy không!
Độc giả là Thượng đế!
Nếu ví (vui thôi mà) CHÂN DUNG NGƯỜI LÍNH THI SĨ MIỀN NAM là một tượng đài thi ca, thì có sự đóng góp của nó vài viên gạch.
Chuyện là, gần tới ngày in, có vài bài chưa đánh máy, tôi cầu viện đến nó và hai hôm sau, nó đã gởi lại cho tôi.
Đó là, ‘Lửa Ngông trong Thơ Lê Mai Lĩnh’, của nhà văn Trương Anh Thụy.
Đó là, ‘Sức Bộc Phá trong Thơ Lê Mai Lĩnh’, của nhà thơ Phan Xuân Sinh.
Đó là, ‘Bản Phác Thảo Sơ Lược Tiểu Sử Lê Mai Lĩnh’.
Nó là một đứa mê sách, chơi sách và đọc sách.
Người Mỹ hàng tháng dành tiền đi du lịch. Người Việt mình dành tiền cho bên nhà, cha đau, mẹ yếu, em trai cưới vợ, em gái lấy chồng.
Nó, hàng tháng, dành tiền mua sách.
Nó là một con mọt sách.
Người đời nên sợ hai loại người: người ĐỌC SÁCH và người ĂN TRỘM!
Tôi sợ nó, nên tôi nói với nó, ‘nhà anh có gần 300 cuốn sách, anh tặng hết cho em. Hôm nào thu xếp qua đây, anh em mình nhậu một bữa, rồi đem sách về’.
Nó nói, nhậu không có em, làm tôi cụt hứng.
Tôi còn nói, nếu không có tiền, anh cho vé.
Nay thì biết, nó giàu hơn tui!
Vài tháng nữa, nó về Việt Nam.
Nó nói ‘Tụi em sẽ nhận mang cho anh 20 tập thơ tặng bạn bè bên nhà. Em đi cả gia đình, hành lý cả ngàn pounds’.
Tôi chưa viết về nó, tới nay, tôi thấy mình có lỗi với nó.
Nhưng mới hôm qua, nó đóng vai Người hùng, khiến tôi, không thể để lâu hơn.
Chuyện là,
Bài viết của tôi về VUA TRUYỆN NGẮN, hay và vui, hết biết.
Nhưng bị nhiều lỗi chính tả, tôi đâu có thể nhờ nó mãi.
Nhưng nó tự động, tình nguyện ra tay chặt, chém, treo đầu mấy thằng, mấy con (chữ) sai chính tả.
Làm bài viết về ông thầy của tôi đẹp hơn, tươi tắn hơn!
Đời này, có được mấy thằng em, như nó!
Nên, nó là đứa em cưng nhất của tui.
Có được đứa em như nó, là tu muôn kiếp.
Phải thế không, chàng kỹ sư công chánh, nhạc sĩ và là CON MỌT SÁCH?
Nói thêm chút chút, cho phải đạo anh em.
Hôm rồi, một tài hoa nọ bị bệnh COVID bên nhà, theo vang vọng nghìn trùng từ Khùng thi sĩ, nó chơi luôn hai chai.
Mọi người sợ nó chưa!
Nó là kỹ sư, nhạc sĩ CUNG MINH HUÂN, đó nghe.
Tôi nói với nó, anh post bài trước, cho em ngạc nhiên
Hắn nói OK
Tôi nói, gan dữ ha,
Nó nói, thôi , cho em dọc qua, nhận tiện sữa lõi cho anh
Lần này tôi nói OK
Và hắn viết thêm :
Dọc bài viết, em hơi mắc chở, vì anh khen em quá.
Em dọc và cười tủm
Em cười Hoài, em thích lắm.
Em vui và rát cảm dông dược anh thương mến
Em cảm ơn anh thật nhiều.
HẾT.
Sent from my iPad
On Mar 5, 2023, at 9:02 PM, Linh Le <lemailinh103@gmail.com> wrote:
///////////////////////////////////////////////////
Thư ngỏ,
Gởi ông anh VUA TRUỴEN NGẮN
/////////////////////////////////////////////////////
Lê mai linh, phóng bút.
Kính thưa ông anh,
Tôi, thay mặt tôi , vợ con tôi, cháu, chắt , chiu, xin cảm ơn ông.
Tôi, thay mặt, những nàng thơ, những người tình, đến ròi đi, đi ròi vè lại, trong dời tôi,, xin cảm ơn ong.
Tôi, thay mặt, những bà góa phụ cô dơn, những bà, suốt dời, ở vạy, làm tình nhân thi sĩ, xin cảm ơn ông.
Tôi, thay mặt, nền văn chương lưu vong hải ngoại, mà tiềm năng, vo cung lớn lao, vam vỡ , hứa hẹn những dình cao chói lọi, những NOBEL trong Tâm
tay, thời VN hậu cọng sản, xin cảm ơn ông.
Tôi, thay mặt, khong loại trừ, cả văn chương thé giới, dặt vào niềm hy vọng, một Sương biên Thùy, là tài sản của cả loài người, xin cảm ơn ông.
Vì rằng, chính ông, không ai khác, giúp tôi còn sống , tới hôm nay, bây giờ.
Ngày dó, dã lâu lắm ròi, xưa như trái đặt, trong trại tù Z30B, sau khi ông và tôi, cưa xong một bi dong nước mắt quê hương “đơm “,,ls còn phá nước lạnh, mòi nhậu là áng chúng nữa lon đậu phụng rang, mà tôi dã “chôm chỉa”của trại. Vì rằng, ngày dó, anh em dặt cho tôi là “vua chớm chửi,”cùng một gói thuốc hoa mai, mà ông và tôi dã phun khói, như đầu xe lữa.
Tôi dã bày tỏ với ông, rằng TÔI MUON TRÓN TRẠI.
Nhưng ong nói , ĐỪNG ĐỪNG
Sắp về hét rồi. Cọng sản sắp chết hét ròi.
Nếu ngày dó, ông không ngăn và tôi làm thiệt, thì sau dó, hôm nay, tôi dã xanh cỏ, mà không đó ngực. Thì nay, tôi đầu còn ngáp nghé trước ngưỡng cửa thi hảo, văn bả. Tôi đầu là niềm an ủi cho những nàng góa phụ cô dơn..nghĩ vậy, mà tôi ứa nước mắt, khi nghĩ tới quý bà nương, lạnh lùng, nếu khùng mai một.
Cũng tại ông, không ai khác, viết thư khuyến khích tôi “quậy “.
Ông viết trong thư cho tôi cách nay gàn 25 năm,
“ bạn qua, chưa bao lâu, bạn dã “quậy “nát nữa chiếu văn chương.”
Chính vì điều ông nói, tôi xem dó như lời khuyến khich , như lời, cỏ vo, dộng viên cua dàn anh, bác thày, trong văn giới, nên tôi, dã “quậy”tới bén, mút chỉ, đám lút cán.
Tôi làm sao có thẻ quèn , đêm ông cầm dao, mỗ thịt con heo quay, sau san nhà nhà thơ NGO MINH HẰNG, trong lúc, tôi, tràn trung dạo, hồ công tâm, tràn Hoài thư, Xuân thiên vị, viẹt hùng, Nguyễn mạnh cường, hoa văn, đang chờ nàng ly, trăm phàn trăm.
Thé nhưng, khong phải người nào cũng thương yêu ông, mà có dứa ghét ông thăm thù bạn.
Dó là những dứa ghét tôi, ghen với hào Quang văn chương tôi, sáng chói như mặt trời đêm 30.
Chúng nói, nếu ông không ngăn, mà dẻ tôi trốn trại, thì giờ đây, chúng không ngứa mắt, vè những chiều “quậy”của khùng thi sĩ.
Chúng nói, vì ông khen tôi, ngợi ca tôi, mà tôi lên mặt, dựa vào hào Quang của VUA TRUỴEN. nGẮN, nên tôi, không coi chúng ra gì..
Chúng nói, ngày dó toi chét, thì nay, tôi đâu là HIẸN TƯỢNG VĂN HOC HAI NGOẠI, là nhà thơ ĐẶC DỊ, HIÉM HỎI, TÀI HÓA, DẸP TRAI, mắt sâu, râu rậm, làm mòi nhậu cho quý cô, quý bà, xinh dẹp, có dơn, thơm như mít hay sầu riêng.
Chúng nói, vì ông, tôi mới có , DỨNG NGÒI KHÔNG YÊN, CHÂN DUNG NGƯỜI LÍNH THI SI MIEN NAM, dưa tôi lên đỉnh cao văn chương Hải ngoại
Chúng nói, vì ông, tôi dua hơi ông, tôi là đàn em, hoc tro ông , nên toi mới nãy sinh ra, cái gọi là , tác phẩm văn học mang tâm thời dại.
Dó là TỰ ĐIỂN VĂN HỌC, đày 1.000 trang, gồm 100 nhà thơ, nhà văn, nhạc sĩ, nức tiếng thé giới, mà tạm thời tôi không nói tên. Tôi sợ những thé lực ghét khùng, bát cóc, phá bình, cái công trình văn học, làm chúng ngứa mắt.
Chỉ tạm thời, vài bà nữ, mà chúng không giám dụng tới. Dụng tới là biết lẽ đó Ngay ,tôi tự tin tiết lộ
Trương anh, Ngọc dung, hòng thủy, cung Lan, làm.Thúy, Nguyễn thanh bình, Huỳnh sanh, thủy trang, vương lẹ, la cẩm, Mộng hoa, thị nhị, thị ý, tràn cỏ tích, Quỳnh dung và chấm chấm.
Viết thêm,,nói nhiều , khong hẳn là hay,,là tót,
Em xin dừng lại ngang đây nghe ông anh, người thày.
Nhưng chỉ xin nói thêm chút chút
Là bác đan anh của em, ông thầy của em, nếu là công dân nước dại cường ,
Thì cái NOBEL, ông dã “lùm.“ từ lâu.
LÒ. CỪ, ĐOẠN DƯỜNG HỐT TÁT LIET của thầy tui, đâu thưa gì , CHUM NHO UAT HẠN, CHƯƠNG GỌI HƠN AI, 24 GIÓ TRONG DỜI NGƯỜI ĐAN BÀ,
Vua truyện ngắn LÂM CHƯƠNG, là nhà văn ngang tầm thế giới, thời dại.
Kẹt một nỗi không thay đổi,, là ông, công dân nước việt đại có việt
Ông là đàn anh tui, bác thày tui.
Rát sung sướng ông cho tui là bạn ông.
LML
HT không có sẵn địa chỉ của ai hết. Gọi điện thoại cho ông NGUYỄN LÂN nhắn xin địa chỉ mà không thấy trả lời. DIỆM TRÂN thì dọn đi AUSTIN rồi, HT đang cố tìm đủ địa chỉ mọi người mới gửi cho anh được.
Trời ơi, anh muốn giới thiệu sách sao không cho biết? HT bận lu bu quá và cảm cúm 2 tuần nay nên quên đủ chuyện hết. Sorry anh nhé. Không thấy anh gửi hình bìa Sách qua Email, rồi anh lại nói chỉ gửi tặng nên không biết anh muốn giới thiệu. Anh có hình cuốn sách khi gửi nhà in thì gửi cho HT. Nếu không HT phải tự chụp rồi gửi hình lên sợ không được đẹp.
Sẽ cố kiếm đủ địa chỉ gửi lẹ cho anh.
Thân mến – Hồng Thủy
Posted by Em Bien Hoa BL